κύψελος


κύψελος
I
Όνομα δύο ηγεμόνων της Κορίνθου, κατά την αρχαιότητα.
1. Τύραννος της Κορίνθου (657-628 π.Χ.). Κατέλαβε την εξουσία, αφού κατόρθωσε να ανατρέψει την ολιγαρχία των συγγενών του, Βακχιάδων. Προστάτευσε το εμπόριο, τη βιομηχανία και τις τέχνες και κόσμησε την Κόρινθο με μεγαλοπρεπή οικοδομήματα. Έστειλε τους γιους του να αποικίσουν τη Λευκάδα, το Ανακτόριον και την Αμβρακία, δίνοντας έτσι τη δυνατότητα στους δυσαρεστημένους από την εξουσία του να απομακρυνθούν από την Κόρινθο. Πολύ γρήγορα φαίνεται ότι δημιουργήθηκε μια μυθική παράδοση γύρω από το όνομά του, σύμφωνα με την οποία η μητέρα του τον έκρυψε, όταν ήταν ακόμα βρέφος, μέσα σε μια κυψέλη για να τον σώσει από τους Βακχιάδες, οι οποίοι –φοβούμενοι κάποιον χρησμό που προέβλεπε ότι το νεογέννητο θα γινόταν βασιλιάς της Κορίνθου– είχαν αποφασίσει τη δολοφονία του. Αυτή η παράδοση είχε γίνει τόσο πιστευτή που οι απόγονοί του, οι Κυψελίδες, αφιέρωσαν στο Ηραίο της Ολυμπίας ένα κιβώτιο από ξύλο κέδρου –την περίφημη λάρνακα του Κυψέλου– διακοσμημένο με πολλές μυθολογικές παραστάσεις, επεξηγούμενες από επιγραφές γραμμένες βουστροφηδόν. Από τη λεπτομερή περιγραφή του Παυσανία (E’, 17, 5 κ. εξ.), οι αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι η λάρναξ ήταν έργο της αρχαϊκής κορινθιακής τέχνης.
2. Κ. ή Ψαμμήτιχος (6ος αι. π.Χ.). Ήταν εγγονός του τυράννου Κ. (1.) και γιος του Γορδία. Κυβέρνησε την Κόρινθο τρία χρόνια μετά τον θάνατο του θείου του, Περίανδρου. Οι Σπαρτιάτες βοήθησαν τους Κορίνθιους φυγάδες να τον εκθρονίσουν, να επιστρέψουν και να αποκαταστήσουν πολίτευμα δωρικού τύπου στην Κόρινθο.
II
Μυθολογικό πρόσωπο. Σύμφωνα με την παράδοση, ήταν βασιλιάς των Αρκάδων κατά την κάθοδο των Ηρακλειδών. Για να μην καταλάβουν τη χώρα του, πάντρεψε την κόρη του, Μερόπη, με τον Ηρακλείδη Κρεοφόντη. Ο Κ. βοήθησε τον Κρεοφόντη, όταν θέλησε να καταλάβει τη Μεσσηνία. Όταν ο τελευταίος σκοτώθηκε, ο εγγονός του, Αίσωπος, κατέφυγε στον Αλαίο, γιο του Κ., ο οποίος τον βοήθησε να επανακτήσει τον θρόνο του πατέρα του.
* * *
ο (AM κύψελος) [κυψελίς]
στρουθώδες μικρό εντομοφάγο πτηνό που μοιάζει με το χελιδόνι και είναι σήμερα κοινώς γνωστό ως πετροχελίδονο
(μσν. -αρχ.) η κυψελίδα τών αφτιών
αρχ.
(κατά τον Ησύχ.) «κύψελον
κύβερτον μελισσών».

Dictionary of Greek. 2013.

Look at other dictionaries:

  • Κύψελος — masc nom sg …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • Кипсел — (Κύψελος) сын Эпита, из рода Аркада. Он наследовал отцу во власти над всей Аркадией. В его царствование произошло возвращение Гераклидов в Пелопоннес. Выдав за одного из Гераклидов, Кресфонта, дочь свою Меропу, К. тем самым спас свою страну от… …   Энциклопедический словарь Ф.А. Брокгауза и И.А. Ефрона

  • Κυψέλοις — Κύψελος masc dat pl …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • Κυψέλου — Κύψελος masc gen sg …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • Κυψέλους — Κύψελος masc acc pl …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • Κυψέλων — Κύψελος masc gen pl …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • Κυψέλῳ — Κύψελος masc dat sg …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • Κύψελον — Κύψελος masc acc sg …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • Κυψελίδες — Οι απόγονοι του Κύψελου, τυράννου της αρχαίας Κορίνθου. Χωρίζονταν σε δύο κλάδους: στον κορινθιακό, στον οποίο ανήκε ο πρωτότοκος γιος του Κύψελου, Περίανδρος, και ο γιος του τελευταίου Κύψελος ο Λυκόφρων· και στον αμβρακικό, στον οποίο ανήκε ο… …   Dictionary of Greek

  • Cypselus — (or Kypselos) (in Greek, Κύψελος) was the first tyrant of Corinth in the 7th century BC. With increased wealth and more complicated trade relations and social structures, Greek city states tended to overthrow their traditional hereditary priest… …   Wikipedia


Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.